دلایل جاودانگی قرآن از دیدگاه علامه طباطبایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه علوم پزشکی تبریز

2 سطح سه علوم قرآنی مرکز تخصصی الزهرای تبریز.

چکیده

نوشتار حاضر با توجه به شبهات مطرح در خصوص جاودانگی قرآن و در پاسخ به ادعای محدود بودن پیام قرآن به زمان یا مکان خاصی نگارش یافته است. چنین مسأله­ای از جوانب مختلف می­تواند مورد بررسی قرار گیرد، لکن این مقال درصدد تبیین دیدگاه علمی و استدلال­های علامه طباطبایی و راه­گشایی اندیشه­های او در خصوص فرامکانی و فرازمانی بودن پیام قرآن، و در پاسخ به این سوال است که؛ گستره­ی­ شمول و عمومیت زمانی و مکانی پیام قرآن کریم از دیدگاه علامه طباطبایی چقدر است؟ بر این اساس، این مقال، دلایل جاودانگی قرآن را از دیدگاه علامه طباطبایی به روش اسنادی و رویکرد قرآنی تبیین کرده است. علامه طباطبایی، با استناد به آیات قرآن در سه دسته -که دسته اول با عنوان آیات جاودانگی قرآن؛ شامل آیات حفظ، عزت، تحدی، تدبر و تبیان، دسته دوم با عنوان آیات جاودانگی دعوت؛ مشتمل بر آیات انذار، هدایت، تذکر و شمولیت خطاب­های قرآنی، و دسته سوم با عنوان جاودانگی رسالت پیامبر؛ شامل آیات بعثت و اظهار دین اسلام بر سایر ادیان -‌ بر جاودانگی قرآن کریم استدلال کرده است. علامه طباطبایی با نقل روایات در پنج دسته؛ شامل نو بودن قرآن در هر زمان، روایات جری و تطبیق، حدیث ثقلین، روایات هادی بودن قرآن و روایات بطن، بر جاودانگی قرآن استدلال کرده و بدین نتیجه رسیده که پیام­های قرآنی برای همه جهانیان در همه مکان­ها جاودان و شامل است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Reasons why the Quran is eternally fresh and new from the point of view of Allamah Tabatabaie

نویسندگان [English]

  • Sayyed Zia’aldin Olyanasab 1
  • Laila Amiri 2
1 Assistant Professor of Tabriz University of Medical Sciences
2 A Student (talaba) of the third level in the Sciences of the Quran in al-Zahra Specialized Center
چکیده [English]

The present writing deals with the misrepresentations of the eternity of the Quran and denies the claim that the message of the Quran is limited to a certain time or place. This issue may be dealt with from different aspects. This writing, however, seeks to explain the scientific outlooks and arguments of Allamah Tabatabaie and his exploring ideas on the fact that the message of the Quran’s has not been affected by time and place; it also finds an answer to the question “How far is the domain of the applicability and generality of time and place on the Quran expanded? Adhering to this principle, this writing has illustrated the reasons of the eternity of the Quran from the point of view of Allamah Tabatabaie through the method of documentation and the Quranic approach. Allamah Tabatabaie has inductively reasoned the eternity of the Quran invoking the three groups of the verses of the Quran: the first group entitled as the verses dealing with the eternity of the Quran including the verses of preservation, might, challenge, contemplation, and clarification; the second group entitled as the eternity of the call including the verses of warning, guidance, admonition, and the universality of the Quranic addresses; the third group entitled as the eternity of the prophet’s mission including the verses of appointment to prophecy and making the religion of Islam public against the other religions. Allamah Tabatabaie has argued the eternity and perpetuity of the Quran by quoting six groups of hadiths including the hadiths that the Quran is new in every era; the hadiths on currents and comparisons (jary-o-tatbig); the hadith of the two weighty and invaluable things (thaqalain); the hadith that reveal that the Quran is the Guidance; and the hadith that the Quran has inner meanings (batn). He has thus reached the conclusion that the messages of the Quran are eternal and include and address all the inhabitants of the worlds.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Eternity of the Quran
  • challenge
  • address of the Quran
  • currents and comparisons (jary-o-tatbig)
  • universality
  • the mission of the Prophet (s.a.w.a)
  • Allamah Tabatabaie
  • the domain of time in the Quran

قرآن‌کریم، با ترجمه محمد مهدی فولادوند.

ابن بابویه، محمّدبن علی،­ (1395 ق)، کمال ­الدین­و تمام­ النعمه، قم: دارالکتب الاسلامیه، ­چاپ اول.

ــــــــــــ، (1404)، عیون اخبار الرضا، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، چاپ اول.

ابن ابی فراس، ورام، بی­تا، مجموعه ورام، قم: انتشارت مکتبه الفقیه. چاپ اول.

ابن عاشور، محمد بن طاهر، التحریر و التنویر، بی­جا: بی­نا. بی­تا.

احسائی، ابن ابی جمهور، (1405ق) ، عوالی اللالی، قم: انتشارات سیدالشهداء، چاپ اول.

جوادی آملی، عبدالله،(1389 ش)، نزاهت قرآن از تحریف، قم: مرکز نشر اسراء، چاپ چهارم.

ــــــــــــــــ،(1388ق)، تفسیر تسنیم، قم: مرکز نشر اسراء، چاپ هشتم.

زمخشرى، محمود،(1407ق)،الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، دارالکتاب العربی، چاپ سوم.

سروش، عبدالکریم، (1376 ش)، بسط تجربه نبوی‌،مجله‌کیان‌،ش39،دورهفتم‌.

سیوطی، جلال الدین،(1404ق)، الدرّ المنثور، قم: کتابخانه مرعشی نجفی.

صفار، محمدبن حسن،(1404ق)، بصائر الدرجات، قم: کتابخانه­ مرعشی نجفی، چاپ دوم.

طباطبایی، سید محمدحسین،(١٣74ش)، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت: منشورات الاعلمی للمطبوعات، چاپ دوم.

ــــــــــ، (١٣٧٣ش)،  قرآ‌ن در اسلام، تهران: دار الکتب الاسلامیه، چاپ اول.

طبرسی، فضل بن حسن،(1360ش)، مجمع‌البیا‌ن، تهران: کتاب فروشی اسلامیه، چاپ چهارم.

ــــــــــــــــــــ­­،(1377ش)، جوامع الجامع، تهران: انتشارات دانشگاه تهران و مدیریت حوزه علمیه قم، چاپ اول. 

طوسی، محمّد بن حسن، (1411) ق،الغیبه، قم: انتشارات موسسه معارف اسلامی.

ــــــــــــــــــــ،(1414)، امالی، قم: دارالثقافه، چاپ اول.

فیض‌کاشانی، ملامحسن،(1415ق)، تفسیرصا‌فی، تهران: انتشارات صدر، چاپ اول.

قمی مشهدی، محمدبن محمدرضا، (1368ش)، تفسیر کنزالدقائق و بحرالغرائب، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامى، چاپ اول.

مصباح یزدی، محمدتقی،(1380ش)، قرآن شناسی، قم: انتشارات موسسه­ امام خمینی، چاپ دوم.

مکارم شیرازی، ناصر و جمعی از همکاران، (1385ش)، تفسیر نمونه، تهران: انتشارات دارالکتب الاسلامیه، چاپ بیست و پنجم.

مفید، محمدبن محمد،  (1413ق)، الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، قم: نشر کنگره شیخ مفید.

محمدی ری شهری، محمد،(1393)، دانشنامه امام مهدی(ع)، قم: دارالحدیث، چاپ اول.

مجلسی، محمدباقر، (1403 ق)‏، بحارالأنوار، به تحقیق جمعى از محققان‏، چاپ دوم‏، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.

علیانسب، سیدضیاءالدین، اصلانی، فیروز (1391)، جاودانگی قرآن از دیدگاه قرآن و روایات، (1391)، قم، انتشارات وثوق.

عروسى حویزى، عبدعلى بن جمعه،(1341ق)، نور الثقلین، قم: انتشارات اسماعیلیان، چاپ چهارم.

عیاشی، محمدبن مسعود، (1380ق)، تفسیر عیاشی، تهران: علمیه­ تهران.

نصیری، علی، (1390)، راز جاودانگی قرآن، قم: انتشارات وحی و خرد، چاپ اول

نعمانی، محمدبن ابراهیم،(1379) الغیبه، تصحیح علی اکبر غفاری، تهران، صدوق،

نوری طبرسی، حسن،(1408ق)، مستدرک الوسائل ومستنبط الوسائل، قم: موسسه آل البیت.