مفهوم شناسی دو واژه زوج و إمرأة

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه مازندران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه مازندران

چکیده

در قرآن کریم، از همسر مرد، گاهی با لفظ «زوج» و گاهی با لفظ «إمرأة» یاد شده که در ظاهر، مترادف به نظر می­آیند. نتایج این پژوهش که با شیوه توصیفی- تحلیلی، انجام شده، حاکی از عدم ترادف بین این دو واژه است. شواهد نشان می‌دهد تفاوت معناداری بین دو واژه زوج و إمرأه وجود دارد و معمولاً هرگاه ناهماهنگی و عدم ایمان و یا نقصی در زوج یا زوجین، وجود داشته، لفظ إمرأة، جایگزین زوج شده است. مهمترین مؤلفه­های زوجیت، عبارتند از اعتقاد به خدای یگانه، سکونت و آرامش، موّدت و رحمت. عواملی از قبیل ارتداد، فوت و طلاق نیزباعث ابطال رابطه زوجیت می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Semantics of two words “Wife” and “Woman”

نویسندگان [English]

  • Mohammad Sharifi 1
  • Maryam Sahraei 2
1 Assistant professor at University of Mazandaran
2 M.A. student at University of Mazandaran
چکیده [English]

In the Holy Qur'an, man's spouse, is referred to sometimes as “wife” and sometimes as “woman”, which seem to be synonymous. The results of this research which is done by a descriptive-analytic method indicate the mismatch between the two words. Evidences show that there is a significant difference between the two words “wife” and “woman”, and when there is an inconsonance, lack of faith, or a flaw in spouse or spouses, the term “woman”, substitutes “wife”. The most important components of being a couple, wife and husband, are belief in the one God, peace and solace, love and mercy. Factors such as apostasy, death, and divorce also result in the annulment of the parity relation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Wife
  • Woman
  • the Components of Parity
  • the annulment factors of Parity
    1. قرآن کریم، (1384ش)، مترجم مهدی حجتی.
    2. ابن شهر آشوب، محمدبن علی؛ (1369ش)، متشابه القرآن و مختلفه، قم: بیدار.
    3. ابن‏ عربى، محمد بن عبدالله؛ (1408ق)، احکام القرآن(ابن عربى)، محقق: علی محمد بجاوى، بیروت‏: دارالجیل.
    4. ابن فارس، احمد؛ (1404ق)، معجم مقاییس اللغه، مصحح: محمد هارون عبدالسلام، قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
    5. ابن منظور، محمد بن مکرم؛ (1414ق)، لسان العرب، مصحح: جمال­­الدین­ میردامادی، بیروت: دارالفکرللطباعة والنشر والتوزیع دار صادر.
    6. ابوالفتوح رازی، حسین بن علی؛ (1408ق)، روض الجنان و روح الجنان فی‌تفسیر القرآن، مصحح: محمد مهدی ناصح و محمد جعفر یاحقی، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
    7. ازدی، عبدالله بن محمد؛ (بی تا)، الماء، مصحح: محمد مهدی اصفهانی، تهران: موسسه مطالعات تاریخ پزشکی
    8. بحرانی، سیدهاشم؛ (1417ق)، البرهان فی تفسیرالقرآن، قم: اسماعیلیان.
    9. ثعلبى، احمد بن محمد؛ (1422ق)، الکشف و البیان المعروف تفسیر الثعلبی‏، محقق: ابى محمد ابن عاشور، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
    10. جوادی آملی، عبدالله؛ (1385ش)، تسنیم جلد11، محقق: علی سعیدبند، قم: اسراء.
    11.  ____________؛ (1387ش)، تسنیم جلد14، محقق: عبدالکریمعابدینی، قم: اسراء.
    12. ____________؛ (1390ش)، تسنیم جلد21، قم: اسراء.
    13. ____________؛ (1391 ش)، تسنیم جلد 3، قم: اسراء.
    14. ____________؛ (1392ش)، تسنیم جلد31، قم: اسراء.
    15. حرّ عاملی، محمد بن حسن؛ (1409ق)، وسائل الشیعه، مصحح: مؤسسه آل البیت علیهم السلام، قم: مؤسسه آل البیت علیهم السلام.
    16. حسینی زبیدی، محمد مرتضى‏؛ (1414ق)، تاج العروس من جواهر القاموس‏، بیروت‏: دارالفکر.
    17. حویزی، عبد­علی­بن­جمعه؛ (1415ق)، نورالثقلین، مصحح: هاشم رسولی، قم: اسماعیلیان.
    18. خمینی، روح الله؛ (1385ش)، توضیح المسائل، مشهد: بارش.
    19.  دامغانی، حسین بن محمد؛ (1416ق)، الوجوه والنظائرلالفاظ کتاب الله العزیز، محقق: محمد حسن زفیتی، قاهره: جمهوریه مصر العربیه.
    20. راشدی، لطیف و سعید؛ (1386ش)، رساله توضیح المسائل نه مرجع، تهران: ماهان گستر.
    21.  راغب اصفهانى، حسین بن محمد؛ (1374م)، ترجمه وتحقیق مفرداتالفاظ قرآن‏، مترجم و محقق: غلامرضا خسروى حسینی، تهران: مرتضوی.
    22. رسعنی، عبدالرزاق بن رزق الله؛ (1429ق)، رموزالکنوزفی تفسیر الکتاب العزیز، مکه: مکتبةالأسدی.
    23. طریحی، فخر الدین بن محمد؛ (1375ش‏)، مجمع البحرین‏، محقق: احمد حسینى اشکورى، تهران: مرتضوى‏.
    24. زبیدی، مرتضی؛ (1369ش)، تاج العروس من جواهر القاموس، مصحح: علی شیری، تهران: مرکزاطلاعات و مدارک علمی.
    25. زرکشی، محمد­بن­بهادر؛ (1410ق)، البرهان فی علوم القرآن، محققین: جمال حمدی ذهبی، یوسف عبدالرحمن مرعشلی، ابراهیم عبدالله کردی، بیروت: دارالمعرفة.
    26. صاحب بن عباد، إسماعیل؛  (1414ق)، المحیط فی اللغة، مصحح: محمد حسن آل یاسین، بیروت‏: عالم الکتاب.
    27. صانعی، یوسف؛ (1382ش)، مجمع المسائل استفتاآت، قم: میثم تمار.
    28. طباطبایى، محمدحسین‏؛ (1390ق‏)، المیزان فی تفسیر القرآن‏، بیروت‏: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
    29.  طبرسى، فضل بن حسن‏؛ (1372ش‏)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن‏، مصحح: فضل الله یزدى طباطبایى و هاشم­ رسولى، تهران: ناصر خسرو.
    30. _______________؛ (1412ق‏)، تفسیر جوامع الجامع‏، محقق: ابوالقاسم گرجى، قم‏: حوزه علمیه‏.
    31.  طبرى، محمد بن جریر؛ (1356ش)، ترجمه تفسیر طبرى‏، مصحح: حبیب یغمایى، تهران: توس.
    32. 32.  ______________؛ (1412ق)، جامع البیان فى تفسیر القرآن (تفسیرالطبرى)، بیروت: دار المعرفه.
    33. طوسی، محمد بن حسن؛ (بی‌تا)، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار احیاءالتراث العربی.
    34. طیب حسینی، سید محمود؛ (1392ش)، درآمدی بر دانش مفردات قرآن، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    35. عبدالرحمن­بنت الشاطی، عائشه؛ (1404ق)، الاعجاز البیانی للقرآن، قاهره: دارالمعارف.
    36.  فراهیدی، خلیل بن احمد؛ (1410ق)، کتاب العین، محقق: محمد مخزومی و ابراهیمی سامرائی. قم: دارالهجرة.
    37. فیومی، احمدبن محمد؛ (1414ق)، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر، قم: دارالهجرة.
    38. قربانی، فرج‌الله؛ (1372ش)، مجموعه کامل قوانین و مقررات خانواده، تهران: فردوسی.
    39.  قرشى بنایى، على اکبر؛ (1412ق)، قاموس قرآن‏، تهران‏: دار الکتب الاسلامیة