چگونگی دلالت آیه 33 آل‌عمران بر برگزیدگی آل محمّد (ص)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم قرآنی دانشگاه علوم و م عارف قرآن کریم- آمل

2 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

چکیده

در آیه 33 سوره «آل‌عمران» به برتری برخی انبیای الهی و خاندان ایشان تأکید شده است. پرسش پژوهش حاضر پیرامون چگونگی دلالت این آیه بر برتری «آل‌محمد (ص)» طبق دیدگاه فریقین است. این مقاله درصدد است با استناد به تفاسیر و روایات فریقین، و با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، آرای مفسران فریقین را ذیل آیه 33 آل‌عمران، در توضیح دلالت آیه بر برگزیدگی آل‌محمّد (ص) مورد بررسی و تحلیل قرار دهد. بررسی‌ها نشان می‌دهد هر چند آیه به صراحت از «آل‌محمّد (ص)» نام نبرده است؛ امّا با رجوع به تفاسیر و روایات فریقین و هم‌چنین مستند به شواهد قرآنی هم‌چون آیات 54 نساء و 130 صافات و روایاتی که در آن‌ها از لفظ «آل‌محمّد(ص)» به عنوان تفسیر آیه استفاده شده؛ هم‌چنین روایاتی که صلوات خاص بر «آل‌محمّد (ص)» را نقل نموده‌اند و... آیه بر برگزیدگی پیامبر (ص) و عترتش که همان «آل» و از ذرّیه حضرت ابراهیم (ع) می‌باشند، دلالت دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

TheElection of Aale-Muhammad (PBUH) according to Verse 33 of Sura Aale-Emran

نویسندگان [English]

  • Meysam Khalili 1
  • Javad Faramarzi 2
1 Graduated from the Qur'anic Sciences Department of the University of Islamic Sciences of Quran Karim-Amol.
2 Assistant Professor of University of Islamic Sciences of Quran Karim
چکیده [English]

the verse 33 of the SuraAale-Emran, emphases the
superiority of some of the divine prophets and their families. The question of the
present article is about how this verse implies the superiority of "Aale-Muhammad
(PBUH)" according to the views of the two main schools of Islam. This
paper tries to investigate, by the descriptive-analytic method, the arguments
of the interpreters from the both two main schools of Islamof the verse 33 of
SuraAale-Emran in explaining the implications of the verse on the election of Aale-Muḥammad
(PBUH). Studies show that although the verse does not explicitly refer to
"Aale-Muhammad (PBUH)", but according to the interpretations and
narratives of the two main schools of Islam, as well as the evidences from the
Qur'an, such as the verses 54 of Sura Nisa and verse 130 of Sura Sāffāt And
narratives in which they used the term "Aale-Muhammad (PBUH) as
interpretations of the verse", as well as the narratives that refer to
specific Prayers to Aale-Muḥammad (PBUH), and ... this verse Indicates the
election and superiority of the Prophet (PBUH) and his family, which is the in
turn as "Aal" and the progeny of Prophet Abraham (AS).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Election
  • Aale-Muhammad (PBUH)
  • Verse 33 of Surah Aale-Emran
  • the two main schools of Islam
قرآن کریم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.

آلوسی، سیّد محمود؛ (1415ق)، روح­المعانی فی تفسیر القرآن­العظیم، بیروت: دارالکتب­العلمیة.

ابن‏ابى‏حاتم، عبدالرحمن بن محمد؛ (1419ق)، تفسیر القرآن العظیم (ابن ابى­حاتم)،ریاض: مکتبة نزار مصطفى الباز.

ابن بابویه، محمد بن على؛ (1380ش)، علل الشرائع، ترجمه ذهنى تهرانى، قم: بی­جا.

--------------- (1373)، عیون أخبار الرضا (ع)، ترجمه حمیدرضا مستفید، علی­اکبر غفاری، تهران: نشر صدوق.

ابن­حیان، نعمان­بن محمّد؛ (1385)، دعائم­الإسلام، قم: مؤسسه آل­البیت(ع).

ابوحیان، محمّد بن یوسف؛ (1420ق). البحرالمحیط فی تفسیرالقرآن، بیروت: دارالفکر.

ابوالفتوح رازی، حسن­بن­علی؛ (1408ق)، روض­الجنان­وروح­الجنان­فی­تفسیرالقرآن، مشهد: بنیاد پژوهش­های آستان قدس رضوی.

ابن­عقده، احمد؛ (1424)، فضائل امیرالمؤمنین (ع)، قم، انتشارات دلیل.

استرآبادی، علی؛ (1409ق). تأویل­الآیات­ الظاهرة فی فضائل­العترة­الطاهرة، قم: جماعة­المدرسین­فی­الحوزة­العلمیة بقم.

اشکورى، محمد بن على؛ (1373ش)، تفسیر شریف لاهیجى، تهران، دفتر نشر داد.

بخاری، محمد بن اسماعیل؛ (1407ق)، صحیح البخاری، بیروت، دارإبن­کثیر.

بلخی، - مقاتل­بن سلیمان (1423ق)، تفسیر مقاتل­بن سلیمان، بیروت، دارإحیاء التراث­العربی.

بیضاوى، عبدالله بن عمر(1418ق)،أنوار التنزیل و أسرار التأویل (تفسیرالبیضاوى)،بیروت: دارإحیاء التراث العربی.

حدادیان، عبدالرضا؛ مؤدب، سیدرضا؛ بررسی دلالی روایات تحریف­نما در تفسیر عیاشی، حدیث پژوهی: پاییز و زمستان 1391 ، شماره 8 ، ص141- 166.

حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله؛ (1417ق)، المستدرک علی الصحیحین، مصر، دارالحرمین للطباعة و النشر.

حسکانی، عبیدالله بن عبدالله؛ (1411ق)، شواهدالتنزیل لقواعدالتفضیل، تهران: وزارت ارشاد اسلامی.

سمرقندی، نصر بن محمّد بن احمد؛ (1416ق)، تفسیر بحرالعلوم، بیروت: دارالفکر.

سیوطی، جلال­الدین عبدالرحمن؛ (1404ق)، الدرالمنثور­فی­تفسیر­المأثور، قم، کتاب­خانه آیت­الله­مرعشی­نجفی.

شوکانى، محمد؛ (1414ق)، فتح القدیر، دمشق: دار ابن کثیر.

طباطبایی، سیّد محمّدحسین؛ (1374ش)، المیزان­فی­تفسیرالقرآن، قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه­ مدرسین حوزه­ علمیه قم.

طبرسی، فضل­بن حسن؛ (1375ش)، تفسیر جوامع­الجامع، مشهد: بنیاد پژوهش­های اسلامی.

طبرسی، فضل بن حسن؛ (1372ش)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران: ناصرخسرو.

طبری، ابوجعفر محمّدبن­جریر؛ (1412ق)، جامع­البیان­عن­تأویلآی­القرآن، بیروت: دارالمعرفة.

طوسی، محمّدبن­حسن؛ (بی­تا)، التبیان­فی­تفسیرالقرآن، بیروت: دارإحیاءالتراث­العربی.

عیاشی، محمد بن مسعود؛ (1380)، تفسیر عیاشی، تهران: چاپ­خانه علمیه.

فرات کوفی، فرات­بن­ابراهیم؛ (1410ق)، تفسیرالفرات­الکوفی، تهران: وزارت ارشد اسلامی.

قرطبی، محمّد بن احمد؛ (1364ش)، الجامع لأحکام­القرآن، تهران: انتشارات ناصر خسرو.

القشیری النیسابوری، مسلم بن الحجاج ابوالحسن؛ (بی­تا)، المسندالصحیح المختصربنقل العدل عن العدل الی رسول الله صلی الله علیه وسلم، بیروت،دارإحیاءالتراثالعربی.

قمی، علی­بن ابراهیم (1363ق)، تفسیر قمی، تحقیق: طیب موسوی جزایری، قم: دارالکتاب.

ماتریدى، محمد بن محمد؛ (1426ق)، تأویلات أهل السنة (تفسیر الماتریدى)، بیروت: دارالکتبالعلمیة.

مکارم شیرازی، ناصر؛ (1371ش)، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب­الإسلامیة.

نعمانی، محمد بن ابراهیم؛ (1397ق)، الغیبة للنعمانی، تهران: نشر صدوق.

نیشابوری، مسلم بن حجّاج؛ (بی­تا)، صحیح مسلم، بیروت، دارالفکر: بی­تا.