مقاله پژوهشی علوم قرآن و تفسیر
1. بررسی تفسیر آیه 17 سوره احقاف با تأکید بر سبب نزول آیه

محمدتقی اسماعیل پور معلم؛ بابک هادیان حیدری

دوره 6، شماره 11 ، بهار و تابستان 1398، صفحه 29-13

چکیده
  آیه‌ی 17 سوره‌ی احقاف از آن‌گونه آیاتی است که پیرامون سبب نزول آن دیدگاه‌های متفاوت در میان مفسران فریقین مطرح‌شده است. گروهی از مفسران فریقین بر این باورند که سبب نزول آیه، عبدالرحمن بن ابی بکر است که به پدر و مادرش اُف گفت؛ اما گروه دیگر از مفسران فریقین این نگرش را پذیرا نشده‌اند و سبب نزول آیه را شخص دیگری دانسته‌اند. نوشتار ...  بیشتر

مقاله پژوهشی علوم قرآن و تفسیر
2. تحلیل و نقد آرای تئودور نولدکه در تحریف به زیادت باتوجه به بافت آیات و دیدگاه مفسران

ابراهیم اقبال؛ علی شریفی؛ فرزاد دهقانی

دوره 6، شماره 11 ، بهار و تابستان 1398، صفحه 61-31

چکیده
  تحریف، عاملی است که اصالت و اعتبار هر کتاب و کلام معتبری را با آسیب همراه می‌کند. نسبت تحریف ‏به قرآن مجید، خواسته و یا ناخواسته در همین راستاست، اگر مسئله تحریف‌‌ ناپذیری قرآن به اثبات ‏نرسد اعتبار قرآن به چالش کشیده می‌شود و هر گونه استناد به آن با مشکل اساسی روبه رو می‌شود. ‏دسته‌ای از شبهه‌های وارده از سوی شرق‌شناسان، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی علوم قرآن و تفسیر
3. تفسیر آیه تطهیر در منابع روایی فریقین

سیدمحمدفردین جلالی؛ بهنام بهاری

دوره 6، شماره 11 ، بهار و تابستان 1398، صفحه 88-63

چکیده
  یکی از مهم‌ترین آیات قرآن مجید آیة شریفة تطهیر می‌باشد .شیعه به صورت اجماع و با تکیه بر روایاتی که از طرق گوناگون وارد شده اعتقاد دارد که آیه تطهیر در باره پنج تن آل عبا (اصحاب کساء) نازل شده ‏است؛ حتى امّ سلّمه و عایشه که خود شاهد بر نزول آیه بوده و امید داشته‏اند که مشمول این آیه باشند بر دلالت آن فقط بر پنج تن تصریح کرده‏اند، افزون ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
4. بازپژوهی تطبیقی جایگاه سنّت در تفسیر قرآن به قرآن با تأکید برتفسیر المیزان و الفرقان

محمد رضا خانی؛ محمدعلیاسعدی اسعدی؛ رحمان عشریه

دوره 6، شماره 11 ، بهار و تابستان 1398، صفحه 115-89

چکیده
  یکی از اساسی‌ترین مسائل مرتبط با روش تفسیری قرآن به قرآن، بررسی جایگاه روایات تفسیری در این روش تفسیری است. علامه طباطبایی و استاد صادقی تهرانی از مفسران شیعی و مشهور در این روش تفسیری هستند. برخی از پژوهشگران بر این باورند که این دو اندیشمند با تکیه بر روش تفسیر قرآن به قرآن، منکر رجوع به سنت در تفسیر قرآن هستند. اگر چه ظاهر ابتدایی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
5. نقش صبر در تربیت اسلامی فرزندان با الگوپذیری از آیه 132 طه

محمد جواد سامی؛ علی مطوری؛ علیرضا خنشا

دوره 6، شماره 11 ، بهار و تابستان 1398، صفحه 131-117

چکیده
  خانواده سنگ بنای اجتماع است و اگر خانواده سالم و متعالی باشند می‌توان به داشتن جامعه‌ای مستحکم و استوار، امیدوار بود. والدین می‌توانند با تعمیق اندیشه‌های صحیح و الهی از روش و تکنیک متناسب با سن فرزندان استفاده و آنها را انسان، نمونه و وارسته تربیت نمایند. بدیهی است که نقش صبر بعنوان یک اصل در تمامی این شیوه‌ها و تعالیم تربیتی نقش ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
6. شیوه‌های گفتمان‌سازی قرآن و سنت در ارتباط با تکریم شخصیت زنان

رقیه صادقی نیری؛ فاطمه میری اقدم

دوره 6، شماره 11 ، بهار و تابستان 1398، صفحه 160-133

چکیده
  دین اسلام در شرایطی ظهور کرد که مصادف بود، با واقعیت‌های تلخِ بسیاری در زندگی و اندیشه بشری که زیرپاگذاشتن حرمت، کرامت و ارزش‌های وجودی زن، بارزترین آن‌ها بود. قرآن کریم و اقدامات پیامبر اکرم (ص)، نشان از احیای کرامت زن و ایجاد اندیشه‌های جدید در باور مردم نسبت به شخصیت زنان دارد. موفقیت در جایگزینی گفتمان جدید نسبت به دیدگاه رایج، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
7. تطور تاریخی تفسیر در یمن

آزاده عباسی

دوره 6، شماره 11 ، بهار و تابستان 1398، صفحه 185-161

چکیده
  یمن از دیرباز دارای موقعیت مهم جغرافیایی و تاریخی بوده است ؛ یمن یکی از اولین سرزمین هایی است که مردم آن مسلمان شده اند ؛ می توان گفت از ابتدایی ترین امور در مسیر ِ مسلمان شدن ، آشنایی با قرآن و در مرحله بعد آگاهی از تفسیر آیات الهی است. این پژوهش بر آنست تا به این سوال پاسخ دهد که سیر تطور تاریخی تفسیر در یمن چگونه بوده است ؟در پژوهش حاضر ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
8. درآمدی بر کارکردهای وقف با تأکید بر آیات قرآن کریم

سجاد محمدفام

دوره 6، شماره 11 ، بهار و تابستان 1398، صفحه 215-187

چکیده
  نوع دوستی و ترحم و تمایل به احسان و خوبی ریشه در فطرت انسان ها دارد و از این رو سنت حسنه وقف ریشه در ذات انسان ها داشته و قبل از اسلام در ادیان سابق هم بوده است. اسلام هم سیره‌ی جاری ادیان و ملل پیشین را به عنوان‌ یک عمل نیکو و مقبول تأکید‌ کرده‌ است، ولی بعد از پیدایش اسلام این سنت پسندیده رونقی دیگر گرفت و با اثر پذیری از جهان بینی اسلامی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
9. معیارهای صحت متن روایات در تفسیر اطیب البیان

جلال مصطفایی اجلالیه؛ داود معماری

دوره 6، شماره 11 ، بهار و تابستان 1398، صفحه 244-217

چکیده
  آیه الله عبدالحسین طیب اصفهانی در تفسیر وزین اطیب البیان از تفاسیر معاصر شیعه، با بهره گیری نسبتا گسترده از احادیث معصومین(ع) به تبیین معارف قرآنی و غالبا دفاع از مبانی و اصول کلامی و اعتقادی شیعی برآمده و علاوه بر نقد و بررسی اسناد بسیاری از روایات ، به نقد و تحلیل محتوایی و متنی آنها نیز پرداخته است. اولین مرحله نقد متنی، بررسی صدور ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
10. کارکرد مثل و مثال در تفسیر بر اساس روایات تفسیری اهل بیت علیهم السلام

مسعود معصومی؛ محمد مرادی

دوره 6، شماره 11 ، بهار و تابستان 1398، صفحه 263-245

چکیده
  قرآن کریم، به دلایل گوناگون نیازمند تفسیر و تبیین است، و از جمله راه‌کارهای تفسیر آن، آثاری است که از اولیای دین به مثابه میراثی بزرگ به ما منتقل شده و در این میان، روایات تفسیری پیامبر اکرمو اهل بیت ایشان که به استناد بسیاری از آیات و روایات، تنها کسانی هستند که آگاهی کامل به معارف قرآن و مقصود آن دارند، به عنوان هدیه ای ارزشمند ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
11. مطالعه تطبیقی نقدهای سیدبن طاووس و شیخ طوسی بر اندیشه های جبایی

نصرت نیل ساز؛ نهله غروی نایینی؛ فرزانه فهیم

دوره 6، شماره 11 ، بهار و تابستان 1398، صفحه 288-265

چکیده
  جبایی یکی از بزرگترین مفسران و نظریه پردازان معتزلی در قرن سوم است. آرای وی همواره مورد استفاده و استناد مفسران دیگر بوده است. نظریه های جبایی قرن ها محل بحث علمای شیعی و حتی اهل سنت بوده اند. شیخ طوسی در مسیر دفاع از عقاید شیعه در تبیان موارد متعددی از آرای معتزلیان را نقل و گاه نقد کرده است. سید بن طاووس، نوادۀ شیخ طوسی، نیز در سعدالسعود ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
12. تبارشناسی جاهلیت از دیدگاه قرآن و نهج البلاغه

محمد هادی یدالله پور؛ نسیبه یدالله پور

دوره 6، شماره 11 ، بهار و تابستان 1398، صفحه 314-289

چکیده
  اهلیت یکی از مفاهیم کلیدی در شناخت دقیق عصر پیش از اسلام و بازشناسی خاستگاه آن در عصر خلفا در تاریخ سیاسی اسلام است. نوشتار حاضر بعد از معناشناسی، جاهلیت، در قرآن و نهج البلاغه بر آن است تا مؤلفه های جاهلیت، درقرآن کریم و نهج البلاغه را ارائه نماید. اگرچه انگاره اندیشمندان در معناشناسی جاهلیت بر آن است که بر فرهنگ خاصی اطلاق می شود ...  بیشتر