مقاله پژوهشی
1. نقد و بررسی شبهه وحدت سیاق در آیه تطهیر

سیدمحمدفردین جلالی

دوره 6، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 44-13

چکیده
  یکی از مهم ترین آیات قرآن مجید آیه تطهیر می باشد که از دیرباز از سوی علمای فریقین مورد بحث و بررسی قرار گرفته است و هرکس از زاویه دید خود به آن نگریسته و پیرامون آن مطالبی را بیان کرده است. نگارنده در این مقاله به بررسی دلالت آیه تطهیر و شناسایی مصادیق واژه اهل بیت در آن پرداخته است. هرچند بسیاری از مفسران و محدثان اهل سنت در ذیل آیه شریفه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
2. ارزیابی دیدگاه‌ها دربارۀ چرایی برخورد غضب‌آلود حضرت موسی (علیه‌السلام) با هارون در قرآن

ناصر حیدرزاده؛ مرضیه علی محمدی

دوره 6، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 76-45

چکیده
  حضرت موسی (علیه ‌السلام) پس از بازگشت از کوه طور با مشاهدۀ گمراهی قوم بنی ‌اسرائیل به دلیل گوساله ‌‌پرستی با برادرش هارون که جانشین وی در میان قوم بود به شدت برخورد کرد. این رفتار حضرت در آیۀ ۱۵۰ سورۀ اعراف بیان شده است. پس از این واکنش، گفتگویی میان حضرت موسی (علیه‌السلام) و هارون انجام می‌شود که در آیات ۹۲ـ۹۴ سورۀ طه بدان پرداخته ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
3. نقدی بر مقاله «گوینده و تناسب آیات أَنِّی لَمْ أَخُنْهُ بِالْغَیْبِ ..... وَ ما أُبَرِّئُ نَفْسی‏ إِنَّ النَّفْسَ ..... در تفاسیر امامیه»

سید حسین سید موسوی

دوره 6، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 101-77

چکیده
  در شماره 30 مجله مطالعات تفسیری مقاله ای با عنوان "گوینده و تناسب آیات"أَنِّی لَمْ أَخُنْهُ بِالْغَیْبِ ..... وَ ما أُبَرِّئُ نَفْسی‏ إِنَّ النَّفْسَ ..... "در تفاسیر امامیه" منتشر شده است. در این مقاله سعی شده است دو رویکرد از گوینده آیات 52 و 53 سوره یوسف ارائه گردد. در رویکرد اول حضرت یوسف(ع) گوینده است و در رویکرد دوم گوینده زلیخا است. نویسنده ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
4. بازدارندگی نماز از فحشا و منکر با تکیه ‌بر آیه ۴۵ سوره عنکبوت (معنا و مبنا)

محمد رضا شاهرودی؛ محمد قاسمی شوب

دوره 6، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 124-103

چکیده
  بر پایه آموزه‌های قرآن و حدیث، نماز اصلی‌ترین عامل تقرب به خدا و مهم‌ترین عمل عبادی در اسلام است و برای آن در منابع دینی، آثار و ویژگی‌هایی بیان شده است. طبق آیه‌ی: «إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَر»(عنکبوت/۴۵)، یکی از خصایص نماز، بازدارندگی آن از فحشا و منکر است. البته نهیِ مذکور، خود نیازمند بازشناسی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
5. بررسی جامعه‌سازی قرآن در بستر تاریخی نزول

رضا شکرانی؛ هادی سلیمی

دوره 6، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 154-125

چکیده
  بسیاری از آیات قرآن رنگ و بوی اجتماعی دارند و از مباحث این کتاب الهی بر می آید که طرح ریزی جامعه‌ای خاص، مد نظر آن بوده است.از همین رو تألیفات گوناگونی پیرامون مسائل اجتماعی قرآن به نگارش درآمده و همواره این موضوع توجه پژوهشگران را جلب کرده است. از سوی دیگر قرآن کریم در یک بستر تاریخی و در شرایط مختلف نازل شده ولی تاکنون کمتر کوششی در ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
6. تبیین مفهوم «مقام محمود» با بهره‌گیری از آیه 79 سوره اسراء

مینا شمخی؛ محمد جواد سامی؛ علیرضا خنشا

دوره 6، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 168-155

چکیده
  مقام انسان در دایره وجود، بسیار عالی است. خداوند انسان را به گونه‌ای خلق کرده که می‌تواند تا سدره المنتهی پیشرفت نماید و با رعایت اخلاق به اوج مقام انسانیت (خلیفه اللهی) برسد. آیه 79 سوره اسراء، ضمن دعوت پیامبر و مسلمانان و بلکه انسان به شب زنده داری بارعایت اخلاق الهی، به مقام والای «محمود» اشاره می‌نماید. به راستی حقیقت مقام ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
7. تبیین روش‌های تضعیف انگیزه در انجام رفتار نامطلوب از منظر قرآن و احادیث

علیرضا شیرزاد؛ محمد کاویانی

دوره 6، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 196-169

چکیده
  این پژوهش با هدف کشف روش هایی صورت گرفته است که خداوند متعال و اهل بیت(ع) به منظور ترک متعلقات نواهی دینی توسط مخاطبان خویش، از آن ها بهره می بردند. تحلیل هریک از این شیوه ها می تواند الگویی را ارائه نموده تا بتوان از شیوه های ذکر شده در محیط های مختلف و در جهت تغییر و حذف انواع رفتارهای نامطلوب استفاده نمود. به همین منظور با روش توصیفی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
8. اصطلاح‌شناسی و نسبت‌سنجی «بطن» و «تأویل» در حوزه تفسیر با تاکید بر آراء اندیشمندان اسلامی

لیلا عابد؛ محسن قمرزاده

دوره 6، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 224-197

چکیده
  در آثار ناظر به علوم قرآنی و تفسیر، هماره دو مسألۀ چالشی «بطن» و «تأویل»، با افت و خیز فراوان مطرح بوده اند. این دو مسئله گاه از حیث خطای در فهم و گاه بنابر ارتباط وثیق، در قالب یک مبحث ارائه شده اند و از این رو در قریب به اتّفاق پژوهش های مربوطه، نسبت سنجی میان این دو مقوله مغفول مانده است؛ حال آنکه فهم این مطلب، دست کم از دو ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
9. واکاوی ضوابط «بیان سخن» از منظر قرآن و روایات

مهدی عبدالهی پور؛ مرتضی سازجینی؛ سید محمد موسوی

دوره 6، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 251-225

چکیده
  یکی از مهمترین ابزارهای روابط انسانی، گفت و گو و بیان سخن میان یکدیگر است، از طرفی دیگر یکی از اهداف قرآن و روایات اهل بیت، هدایت انسان‌ها و نیز تنظیم و تصحیح روابط انسان‌ها با یکدیگر است. از این جهت لازم است که افراد بشر، روابط میان یکدیگر را بر اساس اصول و ضوابطی خاص که از منبعی وحیانی نشأت گرفته، استوار سازند. با نگاهی بر منابع وحیانی، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
10. جستاری در معناشناسی و گستره «خلق عظیم» در قرآن کریم

علی کریمپور قراملکی

دوره 6، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 274-253

چکیده
  «خلق عظیم»، عنوانی است که تنها در حق پیامبر اسلام (ص) در آیه4 سوره نجم آمده است. از دیر باز، در میان عالمان دینی و قرآن پژوهان، اقوال مختلفی پیرامون عنوان مذکور ذکر شده است. مواردی، همچون: دین اسلام، قرآن، آداب قرآنی، اخلاق اجتماعی، مطلق اخلاق، صبر بر حق و سعه بذل در آن، ادب عظیم، دارای مکارم اخلاقی و ... از جمله آنها به شمار می‌آید. ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
11. آثار روان شناختی فعالیت‌های نیکوکارانه بر سلامت روان دنیوی و سعادت ابدی اخروی از دیدگاه قرآن و حدیث

طاهره محسنی؛ خدیجه احمدی بیغش

دوره 6، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 299-275

چکیده
  از نظر آموزه های دینی، نیکوکاری نخستین تاثیر را در زندگی دنیوی و اخروی شخص گذاشته و سلامت روان دنیوی و سعادت ابدی اخروی او را تضمین می کند. عبادت در هر شکلی که باشد، یکی از عوامل سلامت روان بوده است. حسن و نیکویی عمل هم به تناسب و سازگاری اجزای آن با یکدیگر، و سازگاری و تناسب مجموعه اجزا با غایت و هدفی است که از انجام آن عمل مدنظر است. بنابراین ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
12. وجوه معنایی ریشه «ق و م» در قرآن و تفاسیر

مریم محمدیاری؛ اعظم فرجامی؛ مجتبی بیگلری

دوره 6، شماره 12 ، پاییز و زمستان 1398، صفحه 321-301

چکیده
  برخی وازگان قرآنی با معانی متفاوتی به کار می‌روند که معمولا در دانش وجوه و نظائر معرفی می‌شوند. ریشه «ق و م» از ریشه‌های پرکاربرد قرآنی است که حدود ششصد و شصت مرتبه مشتقات آن به کار رفته است. تعداد وجوه معنایی مشتقات ریشه «ق و م» در قرآن توسط برخی نویسندگان وجوه و نظائر به بیست و دو وجه می‌رسد. سیزده وجه را حیری، دامغانی ...  بیشتر