مقاله پژوهشی علوم قرآن و تفسیر
1. مصونیت همسران پیامبر(ص) از خطا، راز هم‌جواری آیه تطهیر با آیات مربوط به ایشان

سید حسین سید موسوی

دوره 7، شماره 14 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 36-13

چکیده
  بخشی از آیه 33 سوره احزاب که به آیه تطهیر معروف است از جهات گوناگون مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته است. از جمله چرایی قرار گرفتن این آیه در میان آیات مربوط به همسران پیامبر(ص) است. این امر باعث شده است که در مصداق اهل البیت اختلاف ایجاد شود که آیا منظور همسران پیامبر(ص) اند چنانکه سیاق آیات چنین است؟ یا مقصود علی(ع) و خانواده اش می‌باشد چنانکه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی علوم قرآن و تفسیر
2. بررسی تطبیقی تحلیلی عاقبت یهود از منظر قرآن و کتاب مقدس

صفر نصیریان؛ سعید رسول زاده

دوره 7، شماره 14 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 56-37

چکیده
  دین یهود به پیشوایی حضرت موسی(ع)، از جمله ادیان قدیمی و پر سابقه است و وقایع مهمی در تاریخ این قوم در گذشته اتفاق افتاده و یا طبق پیش گویی ها، در آینده اتفاق خواهد افتاد. یکی از مسائل مهم در بررسی دین یهود و ملت آن، توجه به پیش گویی ها درباره عاقبت این قوم است. در مقاله حاضر، به دنبال آنییم تا سرانجام قوم یهود را طبق پیش گویی های که در کتاب ...  بیشتر

مقاله پژوهشی علوم قرآن و تفسیر
3. وجوه معنایی خشونت در قرآن کریم

کوثر حلال خور؛ ایرج گلجانی

دوره 7، شماره 14 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 83-57

چکیده
  خشونت از مفاهیم پیچیده و چالش‌برانگیز در همه فرهنگ‌ها و به ویژه متون دینی تلقی می‌شود، تا آنجا که کمتر می‌توان به معنای مورد وفاقی از آن در میان اندیشمندان دست یافت. در کنار رویکردهای مختلفی که برای تبیین و تعریف این‌گونه مفاهیم وجود دارد، به نظر می‌رسد می‌توان از رویکردی قرآنی نیز برای رسیدن به یک تعریف مناسب بهره گرفت. در قرآن ...  بیشتر

مقاله پژوهشی علوم قرآن و تفسیر
4. خلود در جهنم بر اساس روابط همنشینی وجانشینی

رضوان حاجی شرفی؛ عبدالهادی فقهی زاده؛ محمدهادی امین ناجی؛ زهرا خیراللهی

دوره 7، شماره 14 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 109-85

چکیده
  شبکه معنایی واژ گان خلود 79 بار درقرآن آمده که 38 بار در مورد دوزخیان که 28 بار آن ( کفارمعاند ) و10بار آن (مؤمنین عاصی) است. این پژوهش با کمک دانش معناشناسی و ادبیات عرب و سیاق آیات همنشین و جانشین با آیات خلود به این نتیجه می رسد که نخست خلود یک مفهوم فرازمانی است چون مربوط به جهان آخرت است وزمان مربوط به دنیا می باشد..دوم خلود در ادب عربی به ...  بیشتر

مقاله پژوهشی علوم قرآن و تفسیر
5. بازشناسی مفهوم و ماهیت بدعت از دیدگاه مفسرین

محمد جواد جاوری؛ سید محمد علی ایازی؛ مهدی مهریزی

دوره 7، شماره 14 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 142-111

چکیده
  بدعت از عناوین پرچالش و پرکاربرد بین مسلمانان است که هرگروه و مذهبی سعی در استفاده ابزاری از آن به نفع خود است. در این میان مفسرین متقدم و متأخر، نگاه‌های متنوع و چالش‌انگیزی به این موضوع داشته‌اند تا جایی که هر کدام از آنان، گروه مقابل خود را متهم به بدعت‌گذاری کرده است. سوال اصلی این تحقیق آن است که مفسرین متقدم و متأخر چه دیدگاه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی علوم قرآن و تفسیر
6. شبکه معنایی احباط در قرآن کریم

اعظم اسداللهی؛ داود معماری

دوره 7، شماره 14 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 167-143

چکیده
  یکی از حوزه‌های جدید در عرصه مطالعات زبان‌شناسی، روش معناشناسی است. معناشناسی واژه‌های قرآن یکی از مهم‌ترین حیطه‌ها در این عرصه به شمار می رود. این پژوهش به روش ایزوتسو به کشف شبکه معنایی احباط در قرآن، می پردازد. «احباط» به معنای فاسد شدن و در فرهنگ دینی، از بین رفتن حسنات با سیئات است. با نگاه کلی به حوزه معنایی «احباط» ...  بیشتر

مقاله پژوهشی علوم قرآن و تفسیر
7. نقد و بررسی ترجمه وتفسیر آیه 3 سوره عنکبوت (با تاکید بر نقش دانش قرآئت)

علیرضا خنشا؛ قاسم بستانی

دوره 7، شماره 14 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 189-169

چکیده
  ترجمه‌های فارسی فراوانی از قرآن مجید وجود دارد که عموم جامعه دینی کشور از آن استفاده می-کنند اما همواره این سوال مطرح می‌باشد که بهترین ترجمه فارسی قرآن، کدام اثر می‌باشد؟ کدام ترجمه بهتر توانسته، مراد خدای متعال را دقیق و عالی بیان نماید؟ این پژوهش، از روش کتابخانه‌ای بهره جسته و به شیوه تحلیلی انجام گرفته است. جامعه آماری، از ...  بیشتر

مقاله پژوهشی علوم قرآن و تفسیر
8. جواز تفسیر از طبری تا ابن‌کثیر؛ سیر تطور ادله جواز اجتهاد در تفسیر

نوروز امینی

دوره 7، شماره 14 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 210-191

چکیده
  یکی از مبانی مهم تفسیر نزد مفسران، مسئله جواز تفسیر است؛ اینکه آیا به طور کلی تفسیر کردن قرآن با چیزی فراتر از روایات منقول از معصومان یا دست‌کم اجتهاد عقلی در تفسیر قرآن برای غیرمعصومان جایز است یا خیر؛ از دیرباز تا کنون ادله بسیاری برای جواز اجتهاد در تفسیر از سوی اندیشمندان و مفسران مسلمان ارائه شده است. تحلیل این ادله بیانگر وجود ...  بیشتر

مقاله پژوهشی علوم قرآن و تفسیر
9. تاویل آیات ولایت در تفاسیر عرفانی اهل سنت

عبدالله غلامی؛ زهرا فتحی مجد

دوره 7، شماره 14 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 233-211

چکیده
  بحث ولایت و ولی از مهم‌ترین موضوعات در باب عرفان است. آیات بسیاری در قرآن وجود دارد که به مفهوم ولی و ولایت اشاره کرده ‌است. این ولایت و ولی مصادیقی دارد. بر اساس احادیث بسیاری در کتب روایی فریقین مصداق تعدادی از این آیات حضرت علی (ع) است. بحث ولایت در برخی تفاسیر عرفانی بسیار به چشم می‌خورد و حتی برخی از آن تفاسیر جنبه ولایی دارند و چون ...  بیشتر

مقاله پژوهشی علوم قرآن و تفسیر
10. بررسی‌آیة 11 سورة غافر و ارتباط آن با بحث‌رجعت با رویکرد پاسخ به شبهات

مجتبی نوروزی؛ مرضیه بخشی نیا

دوره 7، شماره 14 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 265-235

چکیده
  مفسرینی از شیعه با توجه به روایات رسیده در ذیل یازدهمین آیة سورة غافر، تعبیر دو مرگ و زندگیموجود در آیه را مربوط به بحثرجعت می‌دانند؛رجعت را از وعده‌های‌الهی خداوند دانسته‌اند که به واسطۀ آن ذات باری‌تعالی، در هنگام ظهور حضرت‌مهدی علیه‌السلام، گروهی از مردگان را به همان صورتی‌که بودند به دنیا بر‌می‌گرداند تا گروهی عزیز و گروهی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی علوم قرآن و تفسیر
11. تحلیل آیات دال بر اشتراک مؤمن و کافر در احکام

سیف اله احدی

دوره 7، شماره 14 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 286-267

چکیده
  یکی از مسائل مهم و چالشی در مباحث فقهی این است که آیا کفار افزون بر اصول دین، نسبت به فروع دین نیز مکلف هستند یا خیر؟ مشهور میان فقهای امامیه این است که کفار نیز همانند مسلمانان به فروع دین مکلف بوده و به واسطهی عدم انجام آنها عقاب خواهند شد، اما در مقابل، برخی از فقهای اهل تسنن و امامیه معتقدند که هیچگونه تکلیفی از باب فروع دین متوجه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی علوم قرآن و تفسیر
12. «بشریت پیامبران» دستمایه انکار منکران!

غلامعلی زارع؛ عرفان گرزین؛ محمدمهدی زارع

دوره 7، شماره 14 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 309-287

چکیده
  برای زلالی جریان اندیشه‏های دینی، باید به سراغ سرچشمه‏ها رفت. از آن جا که «نبوت» از مهمترین سرچشمه‏های بحث برانگیز این اندیشه‏هاست، بر آن شدیم تا یکی از دلایل انکار منکران انبیای الهی را که «بشریت» آنان بوده و به طور مکرر هم در قرآن کریم ذکر شده است، بررسی کرده و به سنجش میزان اعتبار این مدعای منکران بپردازیم. با مطالعه ...  بیشتر