شیطان در آموزه‌های قرآن کریم و کتاب مقدس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه بین المللی امام خمینی

2 دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین

چکیده

شیطان، یکی از مفاهیم مهم و چالش برانگیز ادیان، به ویژه یهود، مسیحیت و اسلام به شمار می رود و از منظر آن‌ها سرنوشت آدمی به گونه‌ای در رویارویی با شیطان رقم خواهدخورد. پس آموزه‌های ناب و اصیل متون وحیانی می‌تواند مومنین را در قبال این دشمن قسم خورده، آماده و مصون نگه دارد. مطالعه­ و بررسی تحلیلی-تطبیقی قرآن و کتاب مقدس، ما را در تبیین ماهیت، اوصاف و جایگاه شیطان درنظام هستی و مشترکات و تمایزات آن در این دو کتاب، یاری خواهد ساخت. در هر دو منبع، شیطان مانند انسان موجودی ذی شعورو مختار،اما عاصی و رانده شده از درگاه الهی، دشمن و از عوامل گمراهی آدمی معرفی می‌شود. اما ماهیت و گاه عملکرد شیطان در قرآن و کتاب مقدس با یکدیگر متفاوت است. او در قرآن از جنس جن و در کتاب مقدس، هم­نوع فرشتگان قلمداد شده است. حیطه‌ی قدرتش در کتاب مقدس تا تسلط بر انبیا(ع) و گمراه نمودن آن­ها و نفوذ در برخی امور تکوینی مانند مرگ گسترش می­یابد، حال آن‌که قرآن حداکثر میزان عملکرد او را در گمراهی انسان، وسوسه و دعوت به شر و بدی می­داند و راهی برای او در تسلط بر اولیاء و مخلصین قائل نیست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Satan in the Bible and the Holy Quran

نویسندگان [English]

  • Asiye sadat Marzani 1
  • Davood Memari 2
1 M. A. of Quran and Hadith sciences, IKIU asiehmarzani@yahoo.com
2 Asisstant professor in Quran and Hadith sciences, IKIU memari@ikiu.ac.ir
چکیده [English]

The Satan is one of the most important and challenging concepts in different religions especially in Judism, Cristianity, and Islam. According to these religions, the fate of the man will be in facing with Satan. The authentic teachings of revealed texts could protect the believers against this enemy. Studying and analysing the Holy Quran and the Bible analytically and comparatively can help us declare the essence, description, and postion of the Satan and it’s similarities and differences in these Holy texts. The Satan is described in both texts as a human-like creature having the power of reasoning, free-will, and responsibility but rebellious and rejected from the God’s court. He is an enemy and a devastator factor for Humankind but but with different essences and actions in the Bible and the Quran. Described as an Angle in the Bible and as an Elf or Ginny in the Quran, the Satan’s power of dominance also includes the power to deviate even the prophets and to enter the realm of death; but the Quran considers his power at most to deviate and tempt Mankind to darkness as sees no way for him to dominate on Prophets and the faithful believers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • the Holy Quran
  • The Bible
  • The Satan
  • the Angles
  1. قرآن کریم.
  2. ابن بابویه، محمد بن على؛ (1362ش)، الخصال، مصحح علی‌اکبر غفاری، قم: مکان چاپ قم.
  3. ـــــــــــــــــــــ ؛ (1406ق)، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، قم: دار الشریف الرضی قم.
  4. ـــــــــــــــــــــ ؛ (1413ق)، من لا یحضره الفقیه، قم: انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین قم.
  5. ابن‌ابی‌الحدید، عبد الحمید بن هبة الله‏؛ (1404ق)، شرح نهج‌البلاغه، مصحح: ابراهیم، محمد ابوالفضل، مکتبة آیت‌الله مرعشی نجفی.
  6. ابن‌خلدون؛ (بی‌تا)، مقدمه ابن‌خلدون، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
  7. ابن‌منظور، محمدبن‌مکرم؛ (1414ق)، لسان العرب، بیروت: دار صادر.
  8. امین، سیدمحسن؛ (1406ق)، اعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات.
  9. تهانوی، محمدعلی؛ (1996م)، موسوعة کشاف اصطلاحات الفنون والعلوم، بیروت: مکتبة لبنان ناشرون.

10. تهرانی، شیخ آقابزرگ؛ (1408ق)، الذریعة الی تصانیف الشیعة، ناشر اسماعیلیان، قم: کتابخانه اسلامیه.

11. جرجانی، میرسیدشریف؛ (1412ق)، التعریفات، تهران: ناصرخسرو.

12. جوادی آملی، عبدالله؛ (1388-1389ش)، تفسیر تسنیم، ج 8-14-15، قم: ناشر اسراء.

13. راغب اصفهانی، حسین‌بن‌محمد؛ (1412ق)، المفردات فی غریب القرآن، به تحقیق صفوان عدنان داوری، بیروت: دار العلم الدارالشامیه.

  1. زمخشری، محمود؛ (1407)، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت: دارالکتاب العربی.

15. شریف رضی، ابو الحسن محمد الرضی بن الحسن الموسوی؛ (1384ش)، نهج‌البلاغه، به تحقیق صبحی صالح، قم: دارالحدیث للطباعة و النشر.

16. شیخ مفید؛ (1413ق)، اوائل المقالات فی المذاهب و المختارات، قم: کنگره جهانی شیخ مفید.

17. صدر المتألهین شیرازى، محمد بن ابراهیم؛ (1383ش)، شرح أصول الکافی، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

18. طریحی، فخرالدین؛ (1357)، مجمع البحرین، تحقیق سیداحمد حسینی، تهران: ناشر کتابفروشی مرتضوی.

19. عمید زنجانی، عباسعلی؛ (1386ش)، قواعد فقه، جلد سوم، بخش حقوق عمومی، ناشرسازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها.

20. فیومی، احمدبن‌محمد؛ (بی‌تا)، بی‌جا، مصباح المنیر.

21. فراهیدی، خلیل‌بن‌احمد؛ (1410ق)، کتاب العین، قم: انتشارات هجرت.

22. قمی، شیخ عباس؛ (1356ش)، الدّرّ النّظیم فی لغات القرآن الکریم، به تحقیق رضا استادی و ترجمه‌ سید محمدصادق عارف، ایران، مشهد، بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی.

23. کلینى، محمد بن یعقوب؛ (1429ق)، کافی (ط - دار الحدیث) قم.

24. ـــــــــــــــــــ ؛ (1407)، اصول کافی، تهران: دارالکتب الاسلامیه.

25. مهیار، رضا؛ (بی‌تا)، فرهنگ ابجدی عربی فارسی: ناشر اسلامی.

26. مطهری مرتضی؛ (1358ش)، مجموعه آثار.

27. مجلسی، محمدباقر؛ (1403ق)، بحارالانوار الجامعة لدرر الاخبار الائمة الاطهار، بیروت: دار احیاء التراث العربی.