مطالعه تطبیقی نقدهای سیدبن طاووس و شیخ طوسی بر اندیشه های جبایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دانشگاه تربیت مدرس

2 گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس تهران

3 استاد گروه الهیات تربیت مدرس

چکیده

جبایی یکی از بزرگترین مفسران و نظریه پردازان معتزلی در قرن سوم است. آرای وی همواره مورد استفاده و استناد مفسران دیگر بوده است. نظریه های جبایی قرن ها محل بحث علمای شیعی و حتی اهل سنت بوده اند. شیخ طوسی در مسیر دفاع از عقاید شیعه در تبیان موارد متعددی از آرای معتزلیان را نقل و گاه نقد کرده است. سید بن طاووس، نوادۀ شیخ طوسی، نیز در سعدالسعود مجادلات بسیاری با مفسران معتزلی دارد. از آن جاکه شیخ طوسی در تبیان و سید بن طاووس در سعدالسعود، در مقایسه با دیگر مفسران، به آرای جبایی بیشتر پرداخته اند، وجوه اشتراک و تفاوت نقل و نقد این دو عالم بزرگوار در این مقاله بررسی خواهد شد. در حالی که سیدبن طاووس، با رویکردی منتقدانه و با دیدگاه های متفاوتی از مفسران ‍یشین با استناد به شواهد قرآنی، روایات و اقوال دیگر مفسران برخی از اشتباهاتی که جبایی در تفسیر و فهم آیات داشته را پاسخ می دهد، شیخ طوسی در تبیان بارها اشاراتی به تفسیر جبایی داشته که گاه آن ها را نقد و گاه نظر وی را ستوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative Study of Sayed Bin Tavous and Sheikh Tusi On the jobaie thoughts

نویسندگان [English]

  • farzaneh fahim 1
  • nosrat nilsaz 2
  • nahleh naieni 3
1 Graduated from Tarbiat Modarres University
2 Department of Quran and Hadith Sciences, Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran
3 Professor of tarbiat modares
چکیده [English]

Jabie is one of the greatest commentators and theorists of the Mu'tazilite in the third century. His votes have always been used and cited by other commentators. The glorious theories of centuries have been the subject of discussion among Shiite scholars and even Sunni scholars. Seyyed bin Tawoos, the Sheikh Tusi nobleman, also has many discussions with the Mu'tazilian commentators in Saad al-Sa'd. Since Sheikh Tusi in Tebian and Seyyed bin Tavous in Saad al-Sa'd, compared with other commentators, have been focusing more on arrogance the points of sharing and the difference in the quotes and critique of these two magnificent worlds will be examined in this article. While Sayyed bin Peacock, with a critical approach and with different perspectives from others commentators, based on Qur'anic evidence, narrations, and other accounts of the commentators, responded to some of the mistakes made in interpreting and understanding the verses Sheikh Tusi, in his writings, repeatedly referred to a commentary that he sometimes criticized and praised

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sayyid bin Tavous
  • Sheikh Tusi
  • Sa'd al-Soud
  • Tayban
  • jobaie