بازخوانی محدوده فقهی راهکار سوم آیه نشوز در صورت نشوز زن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

سطح چهار فقه و اصول حوزه علمیه قم. قم، ایران

10.22049/quran.2023.14613

چکیده

یکی از مسائل مطرح در مورد همسر، حکم زدن او از طرف شوهر در جریان نشوز زن، به جهت تأدیب او در راستای اعمال قوامیت مرد است. قریب به اتفاق صاحب نظران برآنند که مرد، بر اساس راهکار سوم آیة نشوز حق زدن او را دارد ولی کیفیت ضرب او در فتاوای فقیهان مقید است به «رفیق» بودن، دیه‌آور نبودن، خون آلود نساختن، فاسد نکردن پوست و گوشت، شکسته نشدن استخوان و «عدم تبریح». تحقیق حاضر می‌کوشد، با بررسی ادلة دیدگاه‌های پیش‌گفته، با سنجة فهم عرف از ضرب با لحاظ جنبه بازدارندگی و اصلاح‌گری آن به داوری بنشیند. به باور نویسنده شرایط تقیید ضرب در آیه محقق نیست و قیود گفته شده نیز اگر بر اساس ارائه تفسیر از ضرب «غیر مبرح» در اخبار باشد، علاوه بر عدم اعتبار آن اخبار، تمام نیست. از طرف دیگر ملاحظة سیرة عقلا در فلسفه تأدیب اصلاحی و حد و مرز آن، و انصراف این آیه در محدودة ارتکازات عقلایی، دلیل بر جواز این ضرب در همان محدودة عقلایی است و دلیل دیه و ضمان نیز صلاحیت تخصیص را ندارد.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 22 مرداد 1402
  • تاریخ دریافت: 12 مهر 1401
  • تاریخ بازنگری: 09 مرداد 1402
  • تاریخ پذیرش: 22 مرداد 1402