مطالعات میان رشته‌ای قرآن کریم و تمایز آن با پژوهش‌های تطبیقی و تفسیر علمی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

2 دانشجوی دکتری تفسیر تطبیقی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

3 دانشجو دکتری تفسیر تطبیقی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

چکیده

با توجه به جدید بودن مطالعات میان رشته‌ای قرآن و برداشت‌های متفاوت از آن، تعریفی منسجم و همچنین بیان وجه تمایز آن با تفسیر تطبیقی و تفسیر علمی ضروری می‌نماید. مطالعه‌ میان‌رشته‌ای قرآن به این معنا است که شخص متخصص در علوم قرآنی، برای حل پدیده‌ چندوجهی، از یافته‌ها و یا روش علوم دیگر به‌طور تخصصی استفاده کند. مطالعه‌ تطبیقی قرآن، اغلب به معنای مطالعه‌ تطبیقی بین تفاسیر مذهب شیعه و مذاهب اهل سنت، و گاهی به معنای مطالعه‌ تطبیقی قرآن با عهدین و به‌ندرت به معنای مطالعه تطبیقی بین قرآن و علوم دیگر است. انواع تفسیر علمی در نگاه صاحب‌نظران به تطبیق نظریه‌های علمی بر قرآن، استخراج علوم از قرآن و استخدام علوم برای فهم قرآن، تقسیم می‌شود. نتیجه بررسی تطبیقی سه روش مطالعاتی بدین صورت است که تفسیر تطبیقی و تفسیر علمی در معنای سوم مترادف مطالعات میان‌رشته‌ای و در معانی دیگر متمایز از آن  است و به لحاظ منطقی رابطه‌ عموم و خصوص من وجه دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Interdisciplinary studies of the Quran and it’s differentiation with comparative study and scientific interpretation

نویسندگان [English]

  • Seyed Mohammad Naghib 1
  • Abbas Yusefi Taze Kandi 2
  • Morteza Sazjini 3
1 Assistant Professor at University of Quranic Sciences
2 PhD Student of Comparative Interpretation at University of Quranic Sciences
3 PhD Student of Comparative Interpretation at University of Quranic Sciences
چکیده [English]

The Newly interdisciplinary studies of the Quran, And different interpretations of it, requires the Coherent definition and also expressing its Distinction from the comparative interpretation and scientific interpretation. Interdisciplinary study of the Quran means that one be expert in Quranic sciences and use findings or other scientific methods to solve multifaceted phenomenon in specialized manner. Comparative study of the Quran often means a comparative study within Shia and Sunni interpretations, and sometimes it means a comparative study with Bible and Quran and rarely it means comparative study between the Quran and other sciences. Scientific interpretation also means adapting scientific theories with the Quran; extracting all sciences from the Quran and utilization of all the sciences in understanding the Quran. After a comparative analysis, we can say logically that there are three kinds of relationships between the general and particular aspects.

کلیدواژه‌ها [English]

  • interdisciplinary studies of Quran
  • comparative interpretation
  • scientific interpretation
  1. قرآن کریم، ترجمه محمد مهدی فولادوند؛ (1418ق)، تهران: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامى.
  2. ابن فارس، احمد؛ (1404ق)،  معجم مقاییس اللغة، قم: مکتب الاعلامی الاسلامی.
  3. اوبلاکر، اریک، فیزیک نوین؛ (1370ش)،  ترجمه بهروز بیضاوى، انتشارات قدیانى: تهران.
  4. بوکاى‏، موریس؛ (1382ش)،  مقایسه‏اى میان تورات، انجیل، قرآن و علم، ترجمه ذبیح الله دبیر، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامى.
  5. پاکتچی، ­احمد؛ (1387ش)، «الزامات­ زبان‌شناختی میان‌رشته‌ای، مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی»؛ ش1، زمستان87، صص135-111.
  6. خرسندی طاسکوه، علی؛ (1387ش)، گفتمان میان‌رشته‌ای دانش، تهران: پژوهشکده‌ فرهنگی و اجتماعی.
  7. رضایی اصفهانی، محمد علی؛ (1381ش)،  پژوهشی در اعجاز علمی قرآن، رشت: کتاب مبین.
  8. ــــــــــــــــــــــــ؛ (1389ش)،  «روش شناسی مطالعات تطبیقی در تفسیر قرآن، تحقیقات علوم قرآن و حدیث»، دوره هفتم، شماره اول، ص 36-56.
  9. ــــــــــــــــــــــــ؛ (1375ش)،  درآمدی بر تفسیر علمی، قم: اسوه.
  10. طباطبایی، محمدحسین؛ (1374ش)،  المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه محمدباقر موسوی همدانی، قم: انتشارات اسلامی جامعه‌ مدرسین حوزه علمیه قم.
  11. طبرى، ابو جعفر محمد بن جریر؛ (1393ق)،  جامع البیان فى تاویل آی القرآن، بیروت: دار المعرفة.
  12. طنطاوی، الشیخ طنطاوی بن جوهری؛ (1350ق)،  الجواهر فى تفسیر القرآن الکریم‏، مصر: مصطفی البابی الحلبی.
  13. طوسی، محمد بن حسن؛ (بی تا)، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار الاحیاء التراث العربی.
  14. علوی پور، محسن و همکاران؛ (1387ش)،  مبانی نظری و روش‌شناسی میان‌رشته‌ای، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
  15. عمید زنجانی، عباسعلی؛ (1387ش)،  مبانی و روش‌های تفسیر قرآن، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ سازمان چاپ و انتشارات.
  16. غزالی، محمد؛ (بی تا)،  الجواهر، بی­جا، بی‌نا.
  17. فیومی، احمد بن محمد؛ (بی تا)،  المصباح المنیر، قم: دارالهجره.
  18. قراملکی، احد؛ (1390ش)، روش‌شناسی مطالعات دینی، مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
  19. مصطفوی، حسن؛ (بی­تا)، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، بیروت، دارالکتب العلمیه، سوم.
  20. معرفت، محمدهادی؛ (1379ش)، تفسیر و مفسران، قم: موسسه‌ فرهنگی التمهید.
  21. مولوی، جلال‌الدین محمد؛ (1370ش)،  مثنوی معنوی (تصحیح نیکلسون)، تهران: مولی.
  22. نجار زادگان، فتح‌الله؛ (1383ش)،  بررسی تطبیقی مبانی تفسیر قرآن در نگاه فرقین، قم: مرکز جهانی علوم اسلامی.
  23. نوفل، عبدالرزاق؛ (1393ق)،  القرآن و العلم الحدیث، بیروت: دارالکتاب العرب.